Cách vệ sinh và bảo quản ống nghe đúng cách để dùng bền nhiều năm

Cách vệ sinh ống nghe là kỹ năng nhỏ mà ít ai dạy bài bản, dù chiếc ống nghe chạm vào ngực, lưng, bụng của hàng chục người bệnh mỗi ngày. Nhiều bạn sinh viên Y chỉ nghĩ tới chuyện lau ống nghe khi thấy nó bẩn, hoặc khi dây nghe đã cứng, nứt và tiếng nghe nhỏ dần. Thật ra chỉ cần vài thói quen đúng từ những ngày đầu đi lâm sàng, chiếc ống nghe của bạn sẽ sạch hơn cho bệnh nhân, nghe rõ hơn cho chính bạn, và đi cùng bạn qua hết những năm học.

Vì sao phải vệ sinh ống nghe sau mỗi bệnh nhân?

Ống nghe được xem là một "bàn tay thứ hai" của người khám. Mặt nghe tiếp xúc trực tiếp với da, rồi được đặt lên người bệnh tiếp theo chỉ vài phút sau. Nếu bạn rửa tay kỹ giữa các bệnh nhân nhưng bỏ quên mặt nghe, công sức rửa tay coi như mất một nửa.

Ở các khoa đông bệnh nhân như Nội, Nhi, Hồi sức, Truyền nhiễm, việc này càng quan trọng. Ống nghe được xếp vào nhóm dụng cụ tiếp xúc với da lành, nên khử khuẩn mức độ thấp bằng cồn sau mỗi lần dùng là đủ và là việc nên làm thành phản xạ, giống như sát khuẩn tay.

Ngoài chuyện kiểm soát nhiễm khuẩn, vệ sinh đúng còn giúp:

• Màng nghe không bám bẩn, giữ độ nhạy với âm cao như tiếng thổi, tiếng ran.
• Nút tai sạch ráy tai, kín khít hơn, nghe rõ hơn.
• Dây nghe không bị dầu da và hoá chất làm cứng, nứt, hở hơi.

Cách vệ sinh ống nghe hằng ngày: 4 bước đơn giản

Đây là quy trình gọn mà bạn có thể làm ngay tại giường bệnh:

1. Lau mặt nghe trước và sau mỗi bệnh nhân. Dùng bông hoặc miếng lau tẩm cồn 70% (cồn isopropyl hoặc ethanol), lau cả màng, vành mặt nghe và chuông. Để khô tự nhiên vài giây rồi mới đặt lên người bệnh.
2. Lau nút tai hằng ngày. Tháo nút tai ra nếu ống nghe của bạn cho phép, lau sạch ráy tai bên trong và bên ngoài bằng bông tẩm cồn, để khô rồi lắp lại thật chặt. Đừng dùng chung ống nghe với bạn khác mà không lau nút tai.
3. Lau dây nghe bằng khăn ẩm. Dây là phần hay bị bỏ quên nhất, nhưng lại thường xuyên chạm cổ, tay và áo bệnh nhân. Lau bằng khăn mềm hơi ẩm, có thể dùng nước xà phòng loãng, rồi lau lại bằng khăn khô.
4. Vệ sinh kỹ hơn mỗi tuần. Tháo màng nghe ra (với ống nghe có màng tháo được), lau mặt trong của màng và rãnh lắp màng, kiểm tra xem có tóc, bụi hay xơ vải mắc vào không.

🎁 Mỗi đơn hàng tại Shopyte đều được tặng ebook Cẩm nang bỏ túi Lâm sàng gửi qua Zalo, có sẵn các bước khám tim phổi để bạn ôn ngay trên điện thoại trong lúc đi buồng.

Những điều không nên làm khi vệ sinh ống nghe

Rất nhiều chiếc ống nghe hỏng sớm không phải vì dùng nhiều, mà vì được "chăm sóc" sai cách:

Một số dòng ống nghe đời mới dùng dây không chứa latex, có khả năng chống dầu da và cồn tốt hơn, ví dụ Littmann Classic III. Dù vậy, lau dây bằng khăn ẩm và để cồn chủ yếu cho mặt nghe, nút tai vẫn là thói quen an toàn cho mọi loại ống nghe.

Cách bảo quản ống nghe để dùng bền nhiều năm

Vệ sinh mới là một nửa câu chuyện. Cách bạn mang và cất ống nghe mỗi ngày quyết định nó bền bao lâu:

• Hạn chế quàng ống nghe sát cổ cả ngày. Dầu và mồ hôi trên da cổ là nguyên nhân hay gặp khiến dây nghe cứng và đổi màu. Khi không khám, bạn có thể bỏ ống nghe vào túi áo blouse hoặc quàng bên ngoài cổ áo.
• Không gập dây thắt nút, không cuộn chặt. Cuộn nhẹ thành vòng lớn khi cất vào túi hoặc hộp.
• Không để trong cốp xe máy, ô tô ngoài nắng. Nhiệt độ trong cốp xe mùa hè rất cao, dây và màng dễ biến dạng.
• Cất trong túi hoặc hộp riêng khi không dùng, tránh để chung với kéo, bút, chìa khoá làm xước mặt nghe và rách dây.
• Để quai nghe ở tư thế nghỉ. Đừng kéo căng quai nghe quá mức hoặc bẻ ngược hướng, quai sẽ lỏng dần và nút tai không còn ép khít.

Khi nào cần thay màng, nút tai hoặc cả ống nghe?

Bạn không cần đổi ống nghe mới mỗi khi thấy nó cũ. Phần lớn trường hợp chỉ cần thay một bộ phận nhỏ:

1. Màng nghe nứt, ố vàng, lỏng khỏi vành: thay màng. Một số ống nghe có sẵn màng dự phòng trong hộp, như Spirit CK-S601PF (2022).
2. Nút tai cứng, nứt, đau tai hoặc không còn kín: thay nút tai đúng cỡ. Có ống nghe đi kèm sẵn nhiều bộ nút tai mềm và cứng, như Spirit CK-SD601PF với 3 bộ, để bạn đổi khi cần. Nút tai vừa khít quyết định rất nhiều tới chất lượng âm thanh.
3. Dây nghe cứng, nứt, có vết rạn gần mặt nghe hoặc chạc chữ Y: đây là lúc nên cân nhắc thay dây hoặc thay ống nghe, vì hở hơi làm tiếng nghe nhỏ và lẫn tạp âm.
4. Đã thử đổi màng, đổi nút tai mà vẫn nghe nhỏ: kiểm tra xem mặt nghe đã xoay đúng phía chưa (ống nghe 2 mặt), có vật gì kẹt trong lòng ống không, rồi mới kết luận ống nghe hỏng.

Một mẹo kiểm tra nhanh mỗi sáng trước khi vào khoa: đeo ống nghe, gõ nhẹ lên màng. Nếu nghe tiếng gõ rõ ở cả hai tai là mặt nghe đang mở đúng phía và đường dẫn âm thông suốt.

Thói quen nhỏ, khác biệt lớn khi đi lâm sàng

Người bệnh có thể không biết ống nghe của bạn bao nhiêu tiền, nhưng họ sẽ để ý bạn có lau mặt nghe trước khi đặt lên ngực họ hay không. Một động tác lau bằng cồn mất chưa tới mười giây, nhưng nói lên rất nhiều về sự cẩn thận của người khám. Nếu bạn sắp đi khoa Nhi, đọc thêm bài ống nghe nhi khoa có cần thiết không để biết khi nào nên dùng màng nhỏ cho trẻ.

💬 Ống nghe của bạn bị cứng dây, mất màng hay nghe nhỏ dần? Nhắn Zalo 0969 923 707, shop hỗ trợ kiểm tra và tư vấn nên thay bộ phận hay nâng cấp ống nghe mới. Ống nghe từ 700.000đ được khắc tên miễn phí, kèm ebook Cẩm nang bỏ túi Lâm sàng cho mỗi đơn.