🛡️ Hàng chính hãng · Bảo hành theo hãng
Shopyte

Cách soi tai bằng đèn soi tai cho sinh viên Y: từng bước nhìn màng nhĩ

16/11/2026 · 7 phút đọc · Shopyte

Cách soi tai bằng đèn soi tai là kỹ năng nhỏ nhưng rất hay gặp khi đi lâm sàng Nhi, Tai Mũi Họng hay khám tổng quát, vậy mà nhiều bạn sinh viên Y lần đầu cầm đèn chỉ thấy một khoảng tối đỏ hồng rồi lúng túng rút ra. Lý do thường không nằm ở mắt bạn, mà ở vài thao tác nền tảng: chọn phễu, kéo vành tai đúng hướng và cầm đèn sao cho an toàn. Bài này đi lần lượt từng bước để lần soi tai tiếp theo của bạn thấy được màng nhĩ, gọn và tự tin hơn.

Hiểu ống tai trước khi soi tai

Ống tai ngoài không phải một đường thẳng. Ở người lớn, ống tai có hình chữ S nhẹ: phần ngoài là sụn, cong lên trên và ra sau; phần trong là xương, hơi hướng xuống và ra trước. Màng nhĩ nằm cuối ống tai, đặt nghiêng chứ không vuông góc với đường nhìn của bạn.

Hai hệ quả thực tế:

  • Phải kéo vành tai để ống tai thẳng lại. Không kéo thì ánh sáng chỉ chiếu vào thành ống tai.
  • Phần xương rất nhạy đau. Da ở đây mỏng, chạm phễu vào là người bệnh giật mình. Vì vậy phễu chỉ đưa vào phần sụn bên ngoài, không đẩy sâu.

Chuẩn bị: đèn, phễu và người bệnh

  • Kiểm tra đèn trước. Bật thử, xem độ sáng có đều không. Đèn yếu là nguyên nhân rất hay gặp khiến bạn "không thấy gì".
  • Chọn phễu vừa ống tai. Phễu to nhất mà vẫn vào êm giúp nhìn rộng và sáng hơn; phễu quá nhỏ dễ chọc sâu, phễu quá to gây đau.
  • Nhìn ngoài tai trước khi soi. Quan sát vành tai, lỗ tai, vùng sau tai; ấn nhẹ bình tai và kéo nhẹ vành tai. Nếu kéo vành tai mà người bệnh đau nhiều, hãy nghĩ tới viêm ống tai ngoài và soi thật nhẹ tay.
  • Soi tai lành trước khi người bệnh than đau một bên, để có hình ảnh so sánh và để người bệnh quen với thao tác.
  • Tư thế: người lớn ngồi, nghiêng đầu nhẹ về phía vai đối diện. Trẻ nhỏ nên được bố mẹ bế ngồi nghiêng, một tay giữ đầu áp vào ngực, một tay giữ tay bé.
🎁 Mỗi đơn hàng tại Shopyte đều được tặng ebook Cẩm nang bỏ túi Lâm sàng gửi qua Zalo, để bạn ôn nhanh trình tự khám ngay trên điện thoại trước giờ đi buồng.

6 bước soi tai cho sinh viên Y

Bước 1: Cầm đèn như cầm bút

Cầm đèn soi tai giữa ngón cái và ngón trỏ như cầm bút, đầu đèn hướng xuống hoặc nằm ngang. Tai phải thì cầm đèn tay phải, tai trái thì tay trái, tay còn lại dành để kéo vành tai.

Bước 2: Tựa cạnh bàn tay vào má hoặc thái dương người bệnh

Đây là bước quan trọng nhất về an toàn. Khi cạnh bàn tay cầm đèn tựa vào mặt người bệnh, nếu họ (nhất là trẻ nhỏ) bất ngờ quay đầu, tay và đèn sẽ di chuyển theo, phễu không bị đâm sâu vào ống tai.

Bước 3: Kéo vành tai đúng hướng

Đối tượngHướng kéo vành taiLý do
Người lớn, trẻ lớnLên trên và ra sauLàm thẳng phần sụn cong lên trên
Trẻ nhỏXuống dưới và ra sauỐng tai trẻ nhỏ ngắn, hướng khác người lớn

Kéo nhẹ nhưng đủ chắc, giữ nguyên trong suốt lúc soi.

Bước 4: Đưa phễu vào nông và chậm

Vừa nhìn qua kính vừa đưa phễu vào từ từ, chỉ vào phần ngoài ống tai. Đừng nhìn từ bên ngoài rồi mới ghé mắt vào, vì như vậy bạn không thấy mình đang đưa phễu tới đâu.

Bước 5: Quan sát ống tai rồi tới màng nhĩ

Đi theo thứ tự: da ống tai (đỏ, sưng, dịch, ráy tai), rồi màng nhĩ. Nếu không thấy màng nhĩ, đừng đẩy sâu thêm; hãy chỉnh lại hướng kéo vành tai hoặc nghiêng đầu đèn nhẹ ra trước.

Bước 6: Rút đèn, vệ sinh phễu, làm tai bên kia

Rút phễu theo đúng hướng đã đưa vào. Vệ sinh hoặc thay phễu trước khi dùng cho tai bên kia nếu nghi nhiễm trùng, và luôn làm trước khi sang người bệnh khác.

Màng nhĩ bình thường trông thế nào?

Lần đầu soi tai, hãy tìm lần lượt các mốc sau:

  • Màu sắc: xám ngọc trai, hơi trong, có thể thấy mờ mờ phía sau.
  • Cán xương búa: một vệt sáng chạy chéo từ trên xuống, kết thúc ở rốn nhĩ ở giữa màng.
  • Nón sáng: vùng phản chiếu ánh sáng hình tam giác, nằm ở phía trước dưới của màng nhĩ, tỏa ra từ rốn nhĩ (tai phải khoảng vị trí 5 giờ, tai trái khoảng 7 giờ).
  • Vị trí: màng nhĩ phẳng, không phồng ra, không lõm sâu.

Một số hình ảnh bất thường bạn sẽ được thầy chỉ khi đi khoa: màng nhĩ đỏ và phồng, mất nón sáng; màng nhĩ lõm, cán búa nổi rõ và nằm ngang hơn; thấy mức dịch hoặc bọt khí sau màng nhĩ; lỗ thủng màng nhĩ; hay ống tai bị nút ráy che kín. Phần nhận định và xử trí thuộc về bác sĩ hướng dẫn, việc của bạn là mô tả đúng những gì nhìn thấy.

Lỗi hay gặp khi soi tai

  1. Không kéo vành tai, nên chỉ thấy thành ống tai.
  2. Kéo sai hướng ở trẻ nhỏ, theo thói quen kéo lên như người lớn.
  3. Không tựa tay, rất nguy hiểm khi trẻ giãy.
  4. Đưa phễu quá sâu chạm phần xương, người bệnh đau và lần sau không hợp tác.
  5. Cố lấy ráy tai bằng phễu soi. Ráy che kín thì ghi nhận và báo người hướng dẫn, không tự lấy.
  6. Đèn yếu, ánh sáng vàng đục làm màng nhĩ bình thường trông như bất thường.

Thấy người bệnh đau nhiều, chảy dịch hay chảy máu tai khi soi thì dừng lại và báo bác sĩ.

Ghi bệnh án sau khi soi tai

Một dòng ghi gọn, đủ ý:

  • Bình thường: *"Ống tai hai bên sạch, màng nhĩ hai bên xám bóng, nón sáng (+), không phồng, không thủng."*
  • Bất thường: ghi rõ bên nào, màu sắc, phồng hay lõm, nón sáng, dịch, lỗ thủng (vị trí theo góc phần tư nếu được).

Sổ Notebook Lâm sàng khổ A5 có mẫu bệnh án in sẵn đủ các mục cần khám, giúp bạn không bỏ sót tai khi khám tổng quát; nếu cần ôn cách khám đầu mặt cổ trước giờ đi buồng, xem thêm bài cách khám đồng tử và phản xạ ánh sáng bằng bút soi.

Sinh viên Y có cần mua đèn soi tai riêng?

Ở khoa Tai Mũi Họng và phòng khám Nhi luôn có đèn soi tai chuyên dụng, thường sáng hơn và có kính phóng đại lớn hơn. Nhưng khi đi buồng nội, trực đêm hay luyện thi OSCE với bạn cùng nhóm, có sẵn một dụng cụ trong túi áo giúp bạn tập thao tác nhiều lần hơn.

Bút soi đồng tử tích hợp đèn soi tai Spirit CK-907A là lựa chọn gọn cho mục đích đó: một đầu là bút soi đồng tử, kèm phễu soi tai, kính phóng đại acrylic, bóng đèn Philips, đạt ISO 13485 và CE, bảo hành 12 tháng. Nếu bạn chỉ cần soi đồng tử và khám họng, Spirit CK-907 đèn LED chùm sáng tập trung là đủ.

Hãy xem nó như dụng cụ để luyện tay và quan sát ban đầu, còn chẩn đoán bệnh lý tai vẫn cần thăm khám chuyên khoa.

✍️ Shopyte nhận khắc tên lên ống nghe và thêu tên lên áo blouse, rất hợp khi bạn mua trọn bộ dụng cụ đi lâm sàng. Cần tư vấn, nhắn Zalo 0969 923 707.

Sản phẩm nhắc đến trong bài

Mỗi đơn hàng đều được tặng ebook Cẩm nang bỏ túi Lâm sàng.

Cần tư vấn chọn đúng món?

Nhắn shop qua Zalo, mô tả năm học và chuyên khoa, shop gợi ý trong tầm giá của bạn.

Nhắn Zalo 0969 923 707

Bài viết khác